ทำนาแบบเปียกสลับแห้ง ประหยัดน้ำ แต่ผลผลิตเพิ่มจริงหรือ?
ทำไมต้องทำนาเปียสลับแห้ง ?
นาเปียกสลับแห้ง หรือที่เรียกว่า “วิธีการแกล้งข้าว” อาจฟังดูเหมือนกำลังทำร้ายต้นข้าว แต่จริง ๆ แล้วเป็นเทคนิคการจัดการน้ำที่ช่วยให้ข้าวได้รับน้ำอย่างเหมาะสม พร้อมลดการใช้น้ำในแปลงนา วิธีนี้จึงเริ่มได้รับความสนใจมากขึ้น โดยเฉพาะในพื้นที่นาชลประทานที่สามารถควบคุมการให้น้ำได้
หลักการของเทคนิคของการทำนาเปียกสลับแห้ง
การใช้เทคนิคนี้จะใช้ท่อวัดระดับน้ำในดิน เพื่อช่วยตัดสินใจปล่อยและระบายน้ำในแปลงโดยไม่ต้องคาดเดาเอง โดยอาศัยหลักการรักษาระดับน้ำ 5 ซม. เหนือผิวดิน และปล่อยให้น้ำลดตามธรรมชาติ เมื่อระดับน้ำลดลงถึงระดับ 10-15 ซม. ใต้ผิวดินจึงปล่อยน้ำเข้าแปลง
ที่มาข้อมูล: IRRI
นาเปียกสลับแห้งควรทำตอนไหน?
การทำนาเปียกสลับแห้งควรเริ่มในช่วงที่ต้นข้าวมีอายุประมาณ 30–35 วัน หรืออยู่ในระยะแตกกอ ซึ่งเป็นช่วงที่ต้นข้าวเริ่มมีการเจริญเติบโตและพัฒนาระบบรากอย่างเต็มที่ โดยสามารถเริ่มปล่อยให้ระดับน้ำในแปลงลดลงจนถึงระดับที่เหมาะสม (10-15 ซม. ใต้ระดับผิวดิน) แล้วจึงให้น้ำกลับเข้าแปลงอีกครั้ง การปล่อยให้แปลงมีช่วงแห้งสลับกับช่วงเปียกอย่างเหมาะสม ช่วยส่งเสริมการเจริญของรากและลดการใช้น้ำโดยไม่จำเป็น
ที่มาข้อมูล: กรมการข้าว
ประโยชน์จากการทำนาเปียกสลับแห้ง
1. รักษาผลผลิตและส่งเสริมการเจริญเติบโตของข้าว
- ส่งเสริมความแข็งแรงของระบบราก: การปล่อยให้ดินแห้งเป็นระยะจะช่วยเพิ่มออกซิเจนในดิน ซึ่งช่วยส่งเสริมการเจริญของระบบราก
- ดูดซับธาตุอาหารได้ดี: เมื่อระบบรากแข็งแรงและดินมีสภาพที่เหมาะสม ข้าวจึงสามารถดูดซับธาตุอาหารในดินได้ไปใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น
- ลดการล้มของข้าว: รากข้าวที่แข็งแรงจะสามารถหยั่งรากได้ลึกขึ้น ข้าวจึงสามารถยึดกับดินได้ดีไม่ล้มง่าย
2. ประหยัดน้ำและเพิ่มประสิทธิภาพการใช้น้ำ
- การทำนาเปียกสลับแห้งสามารถประหยัดน้ำได้มากถึง 30%
- จัดการน้ำตามความระยะที่ข้าวต้องการ โดยไม่กระทบต่อผลผลิต
3. ลดผลกระทบต่อสิ่งเเวดล้อมและลดต้นทุนการผลิต
- ลดการปล่อยก๊าซมีเทน 30-70% การปล่อยให้ดินแห้งจนทำให้มีออกซินเจนในดิน จะช่วยลดสภาะวะไร้ออกซินเจนในแปลงนา ซึ่งเป็นสาเหตุของการเกิดก๊าซมีเทน
- ลดต้นทุนการใช้น้ำมันเพื่อใช้สูบน้ำและการจัดการน้ำ
ข้อควรระวัง
- ไม่เหมาะกับพื้นที่ดินทรายและดินเค็มและควบคุมน้ำไม่ได้
- ห้ามปล่อยแห้งเกินกว่าระดับที่กำหนด
- ห้ามปล่อยให้น้ำแห้งในระยะสร้างผลผลิต
“การทำนาแบบเปียกสลับแห้งไม่ใช่วิธีการเพิ่มผลผลิตในทางตรง แต่เป็นแนวทางการจัดการน้ำที่ช่วยให้ข้าวได้รับน้ำอย่างเหมาะสมแต่ยังคงสามารถแสดงศักยภาพการเจริญเติบโตและผลผลิตของแต่ละพันธุ์ได้อย่างเต็มที่”
