เชื้อพันธุกรรมข้าวสำคัญอย่างไร ? ทำไมต้องจัดเก็บเชื้อพันธุกรรมข้าว

ในปัจจุบัน ความหลากหลายของพันธุกรรมข้าวกำลังลดลง สาเหตุหลักมาจากการเปลี่ยนแปลงด้านสภาพแวดล้อม อีกทั้งเกษตรกรหันมาปลูกข้าวพันธุ์ดีมากขึ้น จึงทำให้ข้าวพันธุ์พื้นเมืองที่มีลักษณะดีหลายสายพันธุ์ ที่มีความต้านทานโรคและแมลงค่อยๆเกิดการสูญพันธุ์ไป หากไม่อนุรักษ์ไว้จะส่งผลต่อการปรับปรุงพันธุ์ข้าวในอนาคตได้

เชื้อพันธุกรรมข้าวคืออะไร?

เชื้อพันธุกรรมข้าว หมายถึง ข้อมูลทางพันธุกรรมของข้าวสายพันธุ์ต่างๆ ทั้งพันธุ์พื้นเมืองและพันธุ์ปรับปรุง ซึ่งมีลักษณะทางพันธุกรรมที่แตกต่างกัน เช่น ความต้านทานโรค ศักยภาพการให้ผลผลิต ความทนทานต่อสภาพแวดล้อม เป็นต้น

ทำไมต้องเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมข้าว?

1. การอนุรักษ์ความหลากหลายทางพันธุกรรม

ประเทศไทยมีข้าวหลากหลายสายพันธุ์ที่แตกต่างกันไปตามพื้นที่และสภาพภูมิอากาศ การเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมเพื่อช่วยป้องกันการสูญหายของสายพันธุ์ข้าวที่สำคัญ

2. การใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงพันธุ์

ความหลากหลายทางพันธุกรรมของข้าวมีประโยชน์อย่างมากในด้านงานวิจัยและการพัฒนาพันธุ์ข้าว ทั้งในปัจจุบันและอนาคตเชื้อพันธุกรรมของข้าวแต่ละพันธุ์มีความแตกต่างกันออกไปในหลายลักษณะ

3. เพิ่มประสิทธิภาพการผลิตข้าว

พันธุ์ข้าวที่ให้ผลผลิตสูงและมีคุณภาพ มีความต้านทานต่อโรคแมลงทนต่อสภาพแวดล้อมและเป็นที่ต้องการของตลาด จะสามารถช่วยลดต้นทุนด้านการผลิตข้าวได้เป็นอย่างดี

4. ความสำคัญต่อเศรษฐกิจและสังคม

ข้าวเป็นพืชอาหารหลักที่สำคัญของประชากรในหลายประเทศ โดยเฉพาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ การพัฒนาพันธุ์ข้าวที่ดีมีคุณภาพ จะช่วยเสริมสร้างความมั่นคงทางด้านอาหารและเศรษฐกิจของประเทศ

การเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมข้าว

การสูญพันธุ์ของพันธุ์ข้าว นับว่าเป็นการสูญเสียคุณค่าทางความหลากหลายของพันธุกรรมข้าวเป็นอย่างมาก และไม่สามารถนำกลับคืนมาได้ ดังนั้นจึงต้องมีการจัดเก็บเชื้อพันธุกรรมข้าวเพื่ออนุรักษ์พันธุ์ข้าวให้คงอยู่ และนำไปใช้ประโยชน์ในอนาคตต่อไป โดยจะแบ่งประเภทการจัดเก็บ 3 ประเภท คือ จัดเก็บระยะยาว จัดเก็บระยะปานกลาง และจัดเก็บระยะสั้น โดยแต่ละประเภทมีวัตถุประสงค์ในการจัดเก็บที่แตกต่างกันไป ดังนี้

ระยะยาว (Base Collection)

ระยะกลาง (Active Collection)

ระยะสั้น (Short-term Collection)

เชื้อพันธุกรรมข้าวภายในสถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้

มีการเก็บรักษาเชื้อพันธุกรรมข้าวมากกว่า 10,000 สายพันธุ์ โดยประกอบไปด้วย

• สายพันธุ์ข้าวที่พัฒนาภายในสถานี : ตั้งแต่ข้าวคัดเลือกที่มีลักษณะทรงต้นดีและมีคุณภาพ ไปจนถึงข้าวปลูกทดสอบและเตรียมขึ้นทะเบียนพันธุ์

• ข้าวพันธุ์พื้นเมืองและพันธุ์ข้าวต่างๆที่รวบรวมภายในประเทศ

• พันธุ์ข้าวจากต่างประเทศที่นำเข้าผ่านการรับรองตามกฎหมาย

• สายพันธุ์ข้าวที่ทำความร่วมมือกับองค์กรและหน่วยงานอื่นๆ

• สายพันธุ์ข้าวที่ผนวกพันธุกรรม เช่น เพิ่มยีนความหอม ยีนต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และข้าวสายพันธุ์อื่นๆ

โดยเชื้อพันธุกรรมข้าวที่มีในสถานีวิจัยฯ เรานำมาใช้ประโยชน์ด้านงานวิจัยและการปรับปรุงพันธุ์ข้าว เรามุ่งเน้นคิดค้นและพัฒนาให้ได้พันธุ์ข้าวที่ดี มีผลิตสูง และเหมาะสมกับทุกสภาพพื้นที่ในประเทศไทย เพื่อเป็นทางเลือกให้แก่เกษตรกรและผู้ประกอบการ ดังสโลแกนที่ว่า “เก่งไม่กลัว กลัวช้า”