การประเมินเชื้อพันธุกรรมข้าวขาวดอกมะลิ105 ภายในสถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาลักษณะทางการเกษตร และคุณภาพเมล็ดทางกายภาพและเคมีของเชื้อพันธุกรรม ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ภายในสถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้จำนวน 10 สายพันธุ์ เปรียบเทียบกับพันธุ์ขาวดอกมะลิ105 และ พันธุ์ กข15 โดยวางแผนการทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (Completely randomized design: CRD) จำนวน 3 ซ้ำ ทำการทดสอบ ณ สถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้ จังหวัดปทุมธานี ในฤดูนาปีในปี พ.ศ. 2566 ผลการศึกษาพบว่า เชื้อพันธุกรรมข้าวขาวดอกมะลิ105 มีอายุการเก็บเกี่ยวเฉลี่ยอยู่ในช่วง 110-126 วัน ความสูงต้นเฉลี่ยอยู่ในช่วง 105-169 เซนติเมตร จำนวนหน่อต่อกอเฉลี่ยอยู่ในช่วง 6.00-17.67 จำนวนรวงต่อกอเฉลี่ยอยู่ในช่วง 5.33-15.33 ความยาวรวงเฉลี่ยอยู่ในช่วง 16.00-39.00 เซนติเมตร และน้ำหนัก 100 เมล็ดเฉลี่ยอยู่ในช่วง 2.33-2.83 กรัม ในส่วนของคุณภาพเมล็ดทางกายภาพสามารถจำแนกได้เป็นรูปร่างเมล็ดเรียวทุกสายพันธุ์ ความยาวของข้าวเปลือก ข้าวกล้อง และข้าวสารเฉลี่ยอยู่ที่ 10.54 7.20 และ 6.82 เซนติเมตร ตามลำดับ และคุณภาพเมล็ดทางเคมี จัดเป็นกลุ่มข้าว ปริมาณอมิโลสต่ำทุกสายพันธุ์ (11.42%-16.23%) ความคงตัวของแป้งสุกเฉลี่ย 63 มิลลิเมตร เป็นแป้งสุกแข็ง (1 สายพันธุ์) ปานกลาง (3 สายพันธุ์) และอ่อน (6 สายพันธุ์) ทุกสายพันธุ์มีอุณหภูมิแป้งสุกต่ำ (<70 °C) ยกเว้นสายพันธุ์ HomMaliRJ01 HomMaliRJ03 และ HomMaliRJ08 จัดอยู่ในอุณหภูมิแป้งสุกปานกลาง (70-75 °C) อัตราการยืดตัวของเมล็ดข้าวสุกปกติ (<1.9) ดังนั้นในการศึกษาครั้งนี้ได้ทำการคัดเลือกสายพันธุ์ดีเด่น 2 สายพันธุ์ คือ HomMaliRJ03 และ HomMaliRJ04 มาใช้เป็นเชื้อพันธุกรรม ข้าวขาวดอกมะลิ 105 ในโครงการปรับปรุงพันธุ์ข้าวคุณภาพของสถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้ เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบ ในการสร้างประชากรและการคัดเลือกสายพันธุ์ข้าวให้มีคุณภาพตรงตามความต้องการของผู้บริโภค