สถานีวิจัยรวมใจ พัฒนาความรู้

“อาร์เจ33” ข้าวเจ้าอายุสั้น ผลผลิตสูง

“RJ33” Short Growth Duration Rice with High Yield

ชื่อผู้แต่ง : ภาณุวัฒน์ พรายสำโรง1* และ วุฒิชัย แตงทอง1

1บริษัท รวมใจพัฒนาความรู้ จำกัด ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง จังหวัดปทุมธานี 12120

1Ruamjai Pattana Kwamroo Co., LTD, Khlong Nueng, Khlong Luang, Pathum Thani 12120

*Corresponding author: ruamjairices@gmail.com

ชื่อวารสาร : งานประชุมวิชาการนวัตกรรมการเกษตรและทรัพยากรธรรมชาติ ครั้งที่ 4 และการประชุมวิชาการระดับนานาชาติครั้งที่ 2

ปีที่ 2568

ฉบับที่ 3

หน้าที่ 56-57

คำสำคัญ : อายุสั้น, ลักษณะประจำพันธุ์, ผลผลิตสูง, Oryza sativa L.

บทคัดย่อ

อาร์เจ33 (RJ33) เป็นสายพันธุ์ข้าวเจ้าไม่ไวต่อช่วงแสง อายุสั้น ได้จากการผสมพันธุ์ระหว่างข้าวสายพันธุ์ RJPF172004 เป็นสายพันธุ์แม่ และข้าวสายพันธุ์ RJPHC174040 เป็นสายพันธุ์พ่อ ซึ่งทั้งสองสายพันธุ์เป็นข้าวเจ้าสายพันธุ์ปรับปรุงภายในสถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้ ดำเนินการผสมพันธุ์จนได้ลูกผสมชั่วที่ 1 (F1) ปล่อยให้มีการผสมตัวเองได้ลูกชั่วที่ 2 (F2) นำมาปลูกคัดเลือกโดยวิธีแบบสืบประวัติ (Pedigree Method) จนได้สายพันธุ์ข้าวที่มีความคงตัวทางพันธุกรรม แล้วนำไปปลูกเปรียบเทียบศักยภาพการให้ผลผลิต 4 สถานที่ ได้แก่ สถานีวิจัยรวมใจพัฒนาความรู้ จังหวัดปทุมธานี แปลงเกษตรกร จังหวัดปทุมธานี แปลงเกษตรกร จังหวัดสุพรรณบุรี และแปลงเกษตรกร จังหวัดชัยนาท จำนวน 2 ฤดูกาล คือ ฤดูนาปรัง 2565 (เดือนมีนาคม ถึง เดือนมิถุนายน) และฤดูนาปี 2565 (เดือนสิงหาคม ถึง เดือนพฤศจิกายน) เพื่อประเมินลักษณะทางการเกษตร และองค์ประกอบผลผลิต จากนั้นนำไปปลูกเปรียบเทียบผลผลิตกับพันธุ์เปรียบเทียบมาตรฐาน (พันธุ์กข41 และพันธุ์กข85) ในแปลงเกษตรกรณ จังหวัดสุพรรณบุรี และจังหวัดชัยนาท ฤดูนาปรัง 2566 (เดือนมีนาคม ถึง เดือนมิถุนายน) และทดสอบเสถียรภาพการให้ผลผลิต ณ จังหวัดสุพรรณบุรี และจังหวัดชัยนาท ฤดูนาปี 2566 (เดือนสิงหาคม ถึง เดือนพฤศจิกายน) พบว่า ข้าวพันธุ์อาร์เจ33 เป็นสายพันธุ์ข้าวพื้นแข็ง ไม่ไวต่อช่วงแสง สามารถปรับตัวได้ดีในพื้นที่ปลูกทดสอบ ทั้ง 2 สถานที่ มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น คือ 93-95 วันหลังปักดำ มีศักยภาพในการให้ผลผลิตสูงสุด 1,610 กิโลกรัมต่อไร่ (ความชื้น 25%) มีผลผลิตเฉลี่ย 1,280 กิโลกรัมต่อไร่สูงกว่าพันธุ์ กข41 และ กข85 ที่ให้ผลผลิตเฉลี่ย 1,055 และ 1,098 กิโลกรัมต่อไร่คิดเป็นร้อยละ 21.32 และ 16.57 ตามลำดับ ต้นสูงประมาณ 106 เซนติเมตร จำนวนรวงต่อกอเท่ากับ 16 รวง มีลำต้นแข็งไม่หักล้มง่าย เป็นข้าวเมล็ดยาว ข้าวเปลือกสีฟาง ยาว 10.41 มิลลิเมตร กว้าง 2.50 มิลลิเมตร ข้าวกล้องสีน้ำตาลยาว 7.68 มิลลิเมตร กว้าง 2.05 มิลลิเมตร มีน้ำหนัก 1,000 เมล็ด 32.40 กรัม รูปร่างเรียว ท้องไข่ปานกลาง (1.10) คุณภาพการสีดี ได้ข้าวเต็มเมล็ดและต้นข้าว 47 เปอร์เซ็นต์เป็นข้าวอมิโลสสูง (28.30 เปอร์เซ็นต์) ความคงตัวของแป้งสุกอยู่ในระดับปานกลาง มีค่าการไหลของแป้ง 60 มิลลิเมตร อุณหภูมิแป้งสุกต่ำ อัตราการยืดตัวของเมล็ดข้าวสุกปกติ (1.40 เท่า) ระยะพักตัว 4 สัปดาห์ต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล และต้านทานโรคไหม้และขอบใบแห้งปานกลาง ข้อควรระวังโรคเมล็ดด่างในช่วงฤดูฝน