การประเมินความต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลของข้าวสายพันธุ์ก้าวหน้าที่ได้รับการผนวกยีนต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล
Evaluation of Brown Planthopper (Nilaparvata lugens) Resistance in Advanced Rice Lines Incorporating Bph Resistance Genes
ชื่อผู้แต่ง : อัญชิสา จันทร์กระจ่าง¹ ภาณุวัฒน์ พรายสำโรง¹* และ วุฒิชัย แตงทอง¹
*Corresponding author: ruamjairices@gmail.com
ชื่อวารสาร : การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 22
คำสำคัญ : เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล, Nilaparvata lugens, ยีนต้านทาน Bph32, ข้าว
บทคัดย่อ
เพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จัดเป็นแมลงสำคัญที่สร้างความเสียหายให้กับผลผลิตข้าวเป็นอย่างมาก การประเมินความต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลของสายพันธุ์ข้าว เป็นขั้นตอนสำคัญสำหรับข้อมูลที่เป็นประโยชน์ต่อเกษตรกรและนักปรับปรุงพันธุ์ข้าว งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ประเมินความต้านทานข้าวสายพันธุ์ก้าวหน้า ที่ได้รับการผนวกยีนต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาล จากโครงการพัฒนาข้าวสายพันธุ์ใหม่ที่มีองค์ประกอบผลผลิตที่สูง มีความต้านทานโรคแมลง และสภาพแวดล้อมวิกฤต โดยทำการประเมินความต้านทานข้าวสายพันธุ์ก้าวหน้า ที่มีการผนวกยีน Bph32 จำนวน 5 สายพันธุ์ เปรียบเทียบกับพันธุ์ต้านทาน PTB33 และพันธุ์อ่อนแอ TN1 ประเมินความต้านทานข้าวในระยะกล้า โดยวิธี Standard Seedbox Screening Test วางแผนทดลองแบบสุ่มสมบูรณ์ (CRD) จำนวน 3 ซ้ำ ใช้ประชากรเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลจากจังหวัดสิงห์บุรี ผลการประเมิน พบว่า หลังปล่อยแมลงเข้าทำลาย 10 วัน ข้าวสายพันธุ์ RJP-BPH-1 และ RJP-BPH-4 มีการแสดงปฏิกิริยาต้านทานข้าวในระยะกล้าได้ดีที่สุด ซึ่งดีกว่าพันธุ์เปรียบเทียบต้านทาน PTB33 ที่แสดงปฏิกิริยาระดับอ่อนแอ (S) และข้าวพันธุ์เปรียบเทียบอ่อนแอ TN1 มีการแห้งตาย อย่างไรก็ตาม ระดับความต้านทานจะลดลง เมื่อระยะเวลาในการเข้าทำลายของเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลเพิ่มมากขึ้น จากการศึกษาแสดงให้เห็นว่าสายพันธุ์ RJP-BPH-1 และ RJP-BPH-4 น่าจะเป็นข้าวสายพันธุ์ก้าวหน้า ที่เหมาะสมในการนำไปใช้เป็นแหล่งพันธุกรรมการปรับปรุงพันธุ์ข้าวต้านทานเพลี้ยกระโดดสีน้ำตาลในอนาคต และเหมาะสมนำไปทดสอบผลผลิตในแปลงเกษตรกรต่อไป