สถานีวิจัยรวมใจ พัฒนาความรู้

ความดีเด่นของผลผลิต และองค์ประกอบผลผลิต ระหว่างข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 กับสายพันธุ์ ข้าวหอมที่มีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น

Heterosis of yield and yield components between Pathum Thani 1 rice variety and short-duration aromatic rice lines

ชื่อผู้แต่ง : ประภาวดี เชื้อหมอดู¹ ภาณุวัฒน์ พรายสำโรง¹* และ วุฒิชัย แตงทอง¹ 
*Corresponding author: ruamjairices@gmail.com

ชื่อวารสาร : วารสารแก่นเกษตรฉบับเพิ่มเติม (Khon Kaen Agricuture Journal SUPPL) 

ปีที่ 2569

ฉบับที่ 1 

หน้าที่ 54-60

คำสำคัญ :ความดีเด่นเหนือพ่อแม่; ข้าวหอม; ผลผลิตสูง; อายุสั้น; Oryza sativa L.

บทคัดย่อ

ข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 เป็นพันธุ์ที่ได้รับความนิยมในการใช้เป็นเชื้อพันธุกรรมในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวหอม เพื่อการพัฒนาพันธุ์ ข้าวให้มีคุณลักษณะที่ดีคือ มีกลิ่นหอม ผลผลิตสูง และมีอายุการเก็บเกี่ยวสั้น การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาความดีเด่นของ ผลผลิต องค์ประกอบผลผลิต และอายุวันออกดอก ในข้าวประชากรชั่วที่ 1 (F1 ) ระหว่างข้าวพันธุ์ปทุมธานี 1 (PTT1) เป็นพันธุ์แม่ ผสมข้ามพันธุ์กับข้าวที่มีพันธุกรรมความหอม และมีอายุการเก็บเกี่ยวสั้นเป็นสายพันธุ์พ่อ ได้ลูกผสมจำนวน 6 สายพันธุ์โดยปลูกศึกษาความ ดีเด่นเหนือพ่อแม่ เปรียบเทียบกับพันธุ์มาตรฐาน Hom-RJ วางแผนการทดลองแบบ randomized complete block design (RCBD) จำนวน 3 ซ้ำ ผลจากการศึกษาพบว่า ข้าวลูกผสมจำนวน 6 สายพันธุ์ มีความดีเด่นเหนือพ่อแม่ด้านผลผลิตทุกคู่ผสม และมีความดีเด่น เหนือพันธุ์PTT1 ในด้านอายุวันออกดอก โดยเฉพาะคู่ผสม  F1-A05 ซึ่งมีอายุ          วันออกดอก 76 วัน ในขณะที่พันธุ์ PTT1 มีอายุวันออกดอก 84 วัน และมีผลผลิต/ต้น ใกล้เคียงกับพันธุ์เปรียบเทียบมาตรฐาน อีกทั้งพบว่า ลูกผสมทุกสายพันธุ์มีมีความดีเด่นเหนือพ่อแม่ในด้าน องค์ประกอบผลผลิต ดังนั้น ข้าวลูกผสม ทั้ง 6 สายพันธุ์มีศักยภาพสูงต่อการนำไปใช้ประโยชน์ในการปรับปรุงพันธุ์ข้าวภายใต้โครงการ พัฒนาข้าวหอมผลผลิตสูงและมีอายุการเก็บเกี่ยวสั้นของ บริษัท รวมใจพัฒนาความรู้ จำกัด ต่อไปในอนาคต