การประยุกต์ใช้เทคนิค Rapid Generation Advance ในการคัดเลือกประชากรข้าว ที่มีลักษณะความไวต่อช่วงแสง
Application of Rapid Generation Advance Technique for Selecting Photoperiod-Sensitive Rice Population
ผู้จัดทำรายงาน : นางสาวอาริยา สุโง๊ะ
มหาวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต ปีที่ : 2569
พนักงานที่ปรึกษา : นายเดชาฤทธิ์ สินธำรงรักษ์ (ผู้ช่วยนักวิจัย)
คำสำคัญ : ความไวต่อช่วงแสงข้าว, การคัดเลือกพันธุ์, Rapid Generation Advance
Keywords: photoperiod-sensitive rice, selection, Rapid Generation Advance
บทคัดย่อ
การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาศักยภาพของเทคนิค Rapid Generation Advance (RGA) โดยใช้การควบคุมช่วงแสงในการคัดเลือกข้าวไวต่อช่วงแสง และเพื่อประเมินการตอบสนองต่อช่วงแสงของข้าวประชากรชั่วที่ 2 จำนวน 2 สายพันธุ์ ได้แก่ WS25-F2LC-1 และ WS25-F2LC-2 เปรียบเทียบกับพันธุ์มาตรฐาน 2 พันธุ์ ได้แก่ ข้าวไวต่อช่วงแสง คือ ข้าวเจ้าหอมพันธุ์ขาวดอกมะลิ 105 (KDML105) และข้าวที่ไม่ไวต่อช่วงแสง คือ ข้าวเจ้าหอมพันธุ์หอมสุพรรณบุรี (SPR) โดยปลูกข้าว 4 สายพันธุ์/พันธุ์ ภายใต้สภาพควบคุมช่วงแสง 10 ชั่วโมง และสภาพแสงธรรมชาติ ในฤดูนาปรัง ระหว่างเดือนธันวาคม พ.ศ. 2568 ถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2569 พบว่า การปลูกในสภาพควบคุมช่วงแสง ข้าวประชากรชั่วที่ 2 สายพันธุ์ WS25-F2LC-1 และ WS25-F2LC-2 มีความสูงต้นเพิ่มขึ้นแต่มีจำนวนหน่อต่อต้นลดลง ในขณะที่การปลูกในสภาพควบคุมช่วงแสงและสภาพแสงธรรมชาติ พันธุ์ KDML-105 และ SPR มีความสูงต้นและการแตกกอไม่แตกต่างกันทางสถิติ นอกจากนี้ ทุกสายพันธุ์/พันธุ์ที่ปลูกในสภาพควบคุมช่วงแสงออกดอกและเก็บเกี่ยวได้เร็วขึ้น ดังนั้น การประยุกต์ใช้เทคนิค RGA ร่วมกับการควบคุมช่วงแสง 10 ชั่วโมง อาจช่วยเร่งการสร้างรุ่นประชากร และสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาสายพันธุ์ข้าวได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Abstract
This study aimed to investigate the potential of the Rapid Generation Advance (RGA) technique using photoperiod control for the selection of photoperiod-sensitive rice and to evaluate the photoperiod response of two F2 rice populations, WS25-F2LC-1 and WS25-F2LC-2 compared with two standard varieties: the photoperiod-sensitive rice variety Khao Dawk Mali 105 (KDML105) and the non-photoperiod sensitive rice variety Hom Suphan Buri (SPR). Four rice lines/varieties were grown under a controlled 10-hour photoperiod and natural light conditions during the dry-season rice cultivation period from December 2025 to May 2026. The results showed that the F2 rice populations WS25-F2LC-1 and WS25-F2LC-2 under controlled photoperiod conditions exhibited increased plant height but produced fewer number of tillers per plant. In contrast, KDML105 and SPR grown under both controlled photoperiod and natural light conditions showed no significant differences in plant height and number of tillers per plant. Furthermore, all varieties flowered and matured earlier under controlled photoperiod conditions. Therefore, RGA under a 10-hour controlled photoperiod may accelerate generation advancement and support its effective application in rice breeding programs.
