ผู้จัดทำรายงาน : นางสาวศรุตยา โคธิเสน
มหาวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยขอนแก่น คณะเกษตรศาสตร์ สาขาพืชไร่ ปีที่ : 2567
พนักงานที่ปรึกษา : นางสาวประภาวดี เชื้อหมอดู (ผู้ช่วยนักวิจัย)
คำสำคัญ : การปรับปรุงพันธุ์พืช; ข้าวหอม; ปทุมธานี 1
ปัจจุบันตลาดข้าวพื้นนุ่มและข้าวหอมขยายตัวเพิ่มมากขึ้น ซึ่งข้าวหอมที่นิยมปลูกประเทศมีความต้องการทางตลาดมากขึ้นทั้งในประเทศและต่างประเทศ คือ พันธุ์ปทุมธานี 1 ที่มีลักษณะเด่นด้านความหอมที่คล้ายกับข้าวหอมมะลิ ซึ่งมีการส่งออกเป็นอันดับ 1 ของประเทศไทย และสามารถปลูกได้ตลอดทั้งปี เพื่อการพัฒนาให้เพิ่มคุณลักษณะที่ดีตามที่ต้องการ คือ กอตั้ง มีความหอม ผลผลิตสูง และอายุสั้น จึงมีการนำพ่อสายพันธุ์จีนที่มีลักษณะผลผลิตสูง กอตั้ง มีความหอม และเป็นข้าวอายุสั้นใช้ในการผสมเกสรทั้งหมด 6 สายพันธุ์ ทำให้เกิดลูกผสมชั่วที่ 1 ที่มีความดีเด่นเหนือพ่อแม่ด้านผลผลิตทุกคู่ผสม โดยมีคู่ผสมที่ 5 ผลผลิตเฉลี่ย 1,782 กิโลกรัมต่อไร่ โดยมีผลผลิตสูงที่สุดในจำนวน 6 คู่ผสม ระยะต้นกล้ามีความแข็งแรงดีมาก การแตกกอดี อัตราการติดเมล็ด 80 เปอร์เซ็นต์, จำนวนรวง 19 รวงต่อกอ, เมล็ดดี 178 เมล็ด/รวง, น้ำหนักผลผลิตต่อต้น 69.6 กรัม และอายุการเก็บเกี่ยวประมาณ 104 วัน พันธุ์ผสมคู่ที่ 5 มีความดีเด่นกว่าพ่อแม่ 85 เปอร์เซ็นต์ โดยลักษณะทางการเกษตรที่ส่งผลต่อการทดลองนี้คือน้ำหนักเมล็ด น้ำหนักเมล็ดที่มากส่งผลให้มีผลผลิตเฉลี่ยต่อไร่ที่สูงตามไปด้วย ในขณะที่อัตราการติดเมล็ดต่ำกว่า คู่ผสมอื่นๆ